OBSH: Ndotja e ajrit edhe më keq sesa menduam

Ndotja e ajrit është edhe më e rrezikshme nga sa mendohej më parë, ka paralajmëruar Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), pasi ul nivelet maksimale të sigurta të ndotësve kryesorë, siç është dioksidi i azotit.

Rreth shtatë milionë njerëz vdesin para kohe çdo vit nga sëmundjet që lidhen me ndotjen e ajrit, thotë OBSH.

Vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme vuajnë më shumë, për shkak të mbështetjes së tyre në karburantet fosile për zhvillimin ekonomik.

OBSH e vendos ndotjen e ajrit në të njëjtin nivel me pirjen e duhanit dhe ushqimin e pashëndetshëm.

Ajo po u kërkon 194 shteteve anëtare të saj që të ulin emetimet dhe të ndërmarrin veprime mbi ndryshimet klimatike, përpara samitit të COP26 në Nëntor.

Dekadë me dekadë, kufijtë për atë që konsiderohet një sasi e sigurt e ndotjes po zvogëlohen.

Nuk është lajm për njerëzit që vuajnë nga problemet e zemrës dhe mushkërive që grimcat dhe gazrat toksike mund të dëmtojnë njerëzit në nivele shumë më të ulëta nga sa mendohej më parë.

Ndryshimet në udhëzimet nënkuptojnë se kufijtë ligjorë të Mbretërisë së Bashkuar për ndotësit më të dëmshëm tani janë katër herë më të larta se nivelet maksimale të rekomanduara nga OBSH.

Problemi është se ndotja më e keqe – grimcat e vogla të cilat mund të thithen në mushkëri – është kaq tmerrësisht e vështirë për t’u ndalur.

Ndotja vjen nga shkarkimet e automjeteve dhe ngrohja qendrore e gazit. Por grimcat e dëmshme lëshohen gjithashtu në ajër në mënyra të tjera – ose formohen në ajër në reagim me kimikate të tjera.

Burimet e grimcave përfshijnë ngjyra, lëngje pastrimi dhe tretës. Shtoni gomat e makinës në rrugë, ose frenat, që do të thotë se edhe makinat elektrike nuk mund të ofrojnë një zgjidhje perfekte.

Kjo është arsyeja pse këshilla e re është kaq sfiduese për qeveritë. Nëse jetoni në një qytet, është shumë e vështirë t’i shpëtoni ndotjes, sado që të përpiqeni.

Udhëzimet e reja, të publikuara të mërkurën, përgjysmojnë maksimumin e rekomanduar për ekspozimin ndaj grimcave të vogla të quajtura PM2.5.

Ato prodhohen nga djegia e karburanteve në prodhimin e energjisë, ngrohjen shtëpiake dhe motorët e automjeteve.

“Pothuajse 80% e vdekjeve të lidhura me PM2.5 mund të shmangen në botë nëse nivelet aktuale të ndotjes së ajrit zvogëlohen në ato të propozuara në udhëzimin e përditësuar,” tha OBSH.

Ndotës të tjerë të veçuar në udhëzime përfshijnë ozonin, dioksidin e azotit, dioksidin e squfurit dhe monoksidin e karbonit.

Ndotja e ajrit është e lidhur me kushte të tilla si sëmundjet e zemrës dhe goditjet në tru. Tek fëmijët, mund të zvogëlojë rritjen e mushkërive dhe të shkaktojë astmë të rënduar.

SHPËRNDAJE

Shkruaj nje koment